Σχετικά Άρθρα
Συναγερμός στη Dassault με τα Rafale - Ζημιές σε μαχητικά και συλλήψεις με άρωμα κατασκοπείας - Φόβοι για υβριδικό πόλεμο
Το «αδύναμο σημείο» των Rafale - Τι συνέβη σε γαλλικό μαχητικό κατά τη διάρκεια άσκησης πάνω από τη Βρετανία
Πανίσχυρα στα χαρτιά, αλλά όχι άτρωτα στο πεδίο της μάχης. Ο λόγος για τα Rafale, ένα από τα πλέον προηγμένα μαχητικά που διαθέτει σήμερα η Δύση, και καλούνται να αντιμετωπίσουν μια διαφορετική πραγματικότητα στην Ουκρανία: Όσο ισχυρό και αν είναι ένα αεροσκάφος, η παρουσία πυκνής και μεγάλης εμβέλειας αντιαεροπορικής άμυνας περιορίζει δραστικά το πόσο ελεύθερα μπορεί να επιχειρήσει.
Το ενδεχόμενο ανάπτυξης Rafale στην Ουκρανία επαναφέρει έτσι ένα κρίσιμο ερώτημα για τη χρήση τους απέναντι σε συστήματα όπως οι S-400, αλλά και ένα ζήτημα που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα, η οποία διαθέτει τον ίδιο τύπο μαχητικού, ενώ η Τουρκία έχει στην κατοχή της το ρωσικό σύστημα S-400. Κι αυτό διότι, η ουκρανική εμπειρία δείχνει ότι τα δυτικά μαχητικά δεν είναι απαραίτητο να εισέρχονται βαθιά στις ζώνες δράσης της εχθρικής αεράμυνας για να είναι αποτελεσματικά. Αντίθετα, μπορούν να αξιοποιούν όπλα μεγάλης εμβέλειας, όπως οι Meteor, MICA και AASM Hammer, παραμένοντας σε μεγαλύτερη απόσταση από τις απειλές. Αυτό ακριβώς είναι το σενάριο που εξετάζεται για τα Rafale: Να αξιοποιούν τις προηγμένες δυνατότητές τους χωρίς να μετατρέπονται σε πανάκριβους στόχους μέσα σε ένα ιδιαίτερα επικίνδυνο περιβάλλον μάχης. Και εδώ βρίσκεται το ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την Ελλάδα. Γιατί η ουκρανική σύγκρουση προσφέρει ένα πραγματικό πεδίο επιχειρησιακής εμπειρίας για ένα ζήτημα που αφορά άμεσα την ισορροπία Ελλάδας-Τουρκίας και τι μπορεί να… πετύχει απέναντι σε ένα σύγχρονο σύστημα αεράμυνας μεγάλης εμβέλειας όπως οι S-400.
Η εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων
Η Γαλλία έχει ξεκινήσει τις προετοιμασίες για την εκπαίδευση Ουκρανών πιλότων στα Rafale, ενόψει της παράδοσης των γαλλικών μαχητικών στην Ουκρανία, δήλωσε ο Benjamin Haddad, υπουργός-εκπρόσωπος της Γαλλίας για Ευρωπαϊκές Υποθέσεις. «Αυτή τη στιγμή συζητάμε με τους Ουκρανούς το ζήτημα της ανάπτυξης μαχητικών Rafale, τα οποία δεν θα πιλοτάρονται από Γάλλους αλλά από Ουκρανούς πιλότους, στον ουκρανικό εναέριο χώρο. Γι’ αυτόν τον λόγο έχουμε επίσης ξεκινήσει τις εργασίες για την εκπαίδευση αυτών των πιλότων», δήλωσε ο Haddad.
Νωρίτερα, ο Γάλλος πρόεδρος, Emmanuel Macron, δήλωσε στους δημοσιογράφους στις 13 Ιουλίου ότι η Γαλλία και η Ουκρανία συμφώνησαν σε έναν οδικό χάρτη που θα επιτρέψει στην Ουκρανία να αποκτήσει 16 μαχητικά Rafale, μαζί με άλλα οπλικά συστήματα. «Νωρίτερα σήμερα το απόγευμα, ο πρόεδρος, Volodymyr Zelensky, και εγώ συμφωνήσαμε σε έναν οδικό χάρτη μεταξύ των δύο χωρών μας, υλοποιώντας όσα είχαν συμφωνηθεί κατ’ αρχήν τον περασμένο Νοέμβριο σχετικά με τη διμερή αμυντική μας συνεργασία», δήλωσε ο Macron σε συνέντευξη Τύπου, αναφερόμενος στην Επιστολή Προθέσεων (Letter of Intent - LoI) που υπέγραψαν οι δύο ηγέτες για την προμήθεια από το Κίεβο του συστήματος αεράμυνας SAMP/T νέας γενιάς και έως και 100 μαχητικών Rafale.
Ο Ουκρανός πρόεδρος, Volodymyr Zelensky, είχε επιβεβαιώσει ότι η εκπαίδευση των Ουκρανών πιλότων και μηχανικών θα ξεκινήσει φέτος στη Γαλλία. Μόλις ολοκληρωθεί η εκπαίδευση, ο Zelensky δήλωσε ότι τα πρώτα τέσσερα Rafale θα παραδοθούν στο Κίεβο.
«Τα πρώτα αεροσκάφη θα πρέπει να πετούν στον ουκρανικό ουρανό το 2028-2029. Θα υπάρχουν επίσης επιπλέον ραντάρ και επιπλέον πύραυλοι», δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος.
Οι Ουκρανοί πιλότοι διαθέτουν μεγάλη εμπειρία σε σοβιετικής εποχής πολεμικά αεροσκάφη και έχουν ήδη εκπαιδευτεί στην πτήση των F-16 και Mirage 2000. Ωστόσο, η μετάβαση στα υπερσύγχρονα Rafale θα μπορούσε να αποτελέσει σημαντική πρόκληση και ενδέχεται να απαιτήσει 12-18 μήνες ώστε έμπειροι πιλότοι να φτάσουν σε επίπεδο επιχειρησιακής ετοιμότητας.
Η Ουκρανία ήδη επιχειρεί με Mirage 2000-5F που παραδόθηκαν από τη Γαλλία πέρυσι.
Καθώς τα Rafale δεν αναμένεται να φτάσουν στην Ουκρανία για τουλάχιστον τα επόμενα χρόνια, η Ουκρανία θα βασιστεί στα Mirage 2000-5 και στα F-16 εν μέσω των ρωσικών επιθέσεων στη χώρα. Ωστόσο, σχεδόν το 50% των F-16 και των αεροσκαφών κρούσης εδάφους θα μπορούσαν να τεθούν εκτός επιχειρησιακής δράσης μέχρι το τέλος του έτους λόγω προβλημάτων συντήρησης, σύμφωνα με δημοσίευμα του EurAsian Times την προηγούμενη ημέρα.
Τα τεχνικά χαρακτηριστικά των Rafale
Το Rafale πολλαπλών ρόλων μπορεί να εκτελέσει αποστολές αεροπορικής υπεροχής, προσβολής επίγειων στόχων, αναγνώρισης, ακόμη και αποστολές πυρηνικής αποτροπής. Μπορεί να εναλλάσσεται εύκολα μεταξύ διαφορετικών αποστολών, σε αντίθεση με αεροσκάφη σχεδιασμένα για έναν μόνο ρόλο, γεγονός που το καθιστά ιδιαίτερα ευέλικτο σε ένα διαρκώς μεταβαλλόμενο πεδίο μάχης.
Το Rafale διαθέτει επίσης σύντηξη δεδομένων από αισθητήρες (sensor fusion), ψηφιακή αρχιτεκτονική, ζεύξεις δεδομένων Link 16 και δυνατότητες δικτυοκεντρικών επιχειρήσεων. Επίσης, διαθέτει ραντάρ ενεργής ηλεκτρονικής σάρωσης (AESA), το οποίο του επιτρέπει να εντοπίζει και να παρακολουθεί στόχους σε απόσταση έως και 200 χιλιομέτρων, καθώς και το προηγμένο σύστημα ηλεκτρονικού πολέμου SPECTRA, το οποίο παρέχει κάλυψη και εντοπισμό απειλών 360 μοιρών. Αυτά τα χαρακτηριστικά θα ενισχύσουν την επίγνωση της κατάστασης της ουκρανικής Πολεμικής Αεροπορίας, την επιβίωση της σε εναέριο χώρο που αμφισβητείται από τον αντίπαλο και την ικανότητά της να επιχειρεί αποτελεσματικά απέναντι στη ρωσική αεράμυνα και τα ρωσικά μαχητικά.
Το αεροσκάφος μπορεί να μεταφέρει πυραύλους cruise SCALP-EG, κατευθυνόμενες βόμβες ακριβείας AASM Hammer και μεγάλο φορτίο όπλων σε 14 σημεία ανάρτησης, ενώ παράλληλα διατηρεί δυνατότητες αερομαχίας με όπλα όπως οι Meteor και MICA.
«Οι πύραυλοι Meteor, οι οποίοι καταστρέφουν στόχους σε αποστάσεις άνω των 200 χιλιομέτρων, θα μας βοηθήσουν να απομακρύνουμε τα ρωσικά μαχητικά, ώστε να μην μπορούν πλέον να χρησιμοποιούν μαζικά κατευθυνόμενες βόμβες ολίσθησης», είχε γράψει νωρίτερα ο Zelensky σε ανάρτησή του στο X.
Su-57 εναντίον Rafale
Η Ρωσία διαθέτει μόλις μερικές δεκάδες Su-57 σε υπηρεσία. Είναι ακριβά και δύσκολα αντικαθίστανται γρήγορα, ιδιαίτερα υπό τις αυστηρές δυτικές κυρώσεις, ενώ η Μόσχα εργάζεται επιθετικά για την εξαγωγή τους και την εξασφάλιση πολύτιμων εσόδων.
Η Ινδία παραμένει ο σημαντικότερος πελάτης της Μόσχας για εξοπλιστικά προγράμματα και ο ίδιος ο Ρώσος πρόεδρος, Vladimir Putin, έχει προωθήσει το αεροσκάφος στο Νέο Δελχί. Η Ινδία φέρεται να εξετάζει το μαχητικό πέμπτης γενιάς, παρά τις αναφορές ότι η Ινδική Πολεμική Αεροπορία δεν αναζητά περισσότερες εκδόσεις των Sukhoi.
Η απώλεια ενός Su-57 πάνω από την Ουκρανία θα αποτελούσε στρατιωτικό και πολιτικό πλήγμα για το Κρεμλίνο.
Δεν θα έδινε μόνο στους δυτικούς αναλυτές πρόσβαση στα συντρίμμια, πιθανώς, του πιο προηγμένου ρωσικού μαχητικού αεροσκάφους, αλλά η πτώση του σε εχθρικά χέρια θα μπορούσε επίσης να πλήξει σοβαρά τις εξαγωγικές προοπτικές του ρωσικού αεροσκάφους.
Ουκρανικά και δυτικά δημοσιεύματα αναφέρουν ότι τα Su-57 εκτοξεύουν πυραύλους cruise Kh-59 και Kh-69 από πολύ βαθιά μέσα στον ρωσικό εναέριο χώρο, συχνά εκατοντάδες χιλιόμετρα πίσω από τις γραμμές του μετώπου. Έχουν επίσης αναλάβει αποστολές εκτόξευσης πυραύλων μεγάλου βεληνεκούς εναντίον drones και πυραύλων cruise που κατευθύνονται προς ρωσικό έδαφος, σε ορισμένες περιπτώσεις χρησιμοποιώντας πυραύλους μικρότερου βεληνεκούς που μεταφέρουν εξωτερικά.
Η Ρωσία έχει υποστηρίξει ότι τα Su-57 έχουν πετύχει καταρρίψεις στον αέρα, στην περίπτωση drones και όχι μαχητικών αεροσκαφών, όμως οι ισχυρισμοί αυτοί έχουν λάβει ελάχιστη προσοχή από τα διεθνή μέσα ενημέρωσης. Αντίθετα, οι αναφορές ότι ουκρανικά drones προκάλεσαν ζημιές σε Su-57 στο έδαφος στην Αχτούμπινσκ το 2024 και βαθύτερα μέσα στη Ρωσία το 2026 έτυχαν πολύ μεγαλύτερης δημοσιότητας. Δεν υπήρξε επιβεβαίωση από τη Μόσχα, όμως τα πράγματα θα μπορούσαν να ήταν πολύ διαφορετικά εάν η Ουκρανία είχε παρουσιάσει δημοσίως συντρίμμια ενός Su-57.
Μαχητικά για… κατάρριψη drones
Η Ουκρανία κάνει κάτι παρόμοιο με τα δικά της μαχητικά αεροσκάφη. Τα F-16 και ο στόλος των Mirage 2000-5 πραγματοποιούν το μεγαλύτερο μέρος των αποστολών τους για σκοπούς αεράμυνας, αναχαιτίζοντας πυραύλους cruise και επιθετικά drones. Παράλληλα, εκτοξεύουν κατευθυνόμενες βόμβες και AASM Hammer από τον εναέριο χώρο που ελέγχει η Ουκρανία.
Η ουκρανική Πολεμική Αεροπορία έχει αποδώσει στα F-16 χιλιάδες καταρρίψεις drones και πυραύλων και εκατοντάδες πλήγματα με όπλα stand-off, καθώς και τουλάχιστον μία κατάρριψη ρωσικού Su-35 το 2026. Ωστόσο, εξακολουθούν να αποφεύγουν να επιχειρούν βαθιά και να πλησιάζουν περισσότερο σε περιοχές που βρίσκονται υπό την κάλυψη των ρωσικών S-400.
Μια ανάπτυξη Rafale θα μπορούσε να ακολουθήσει την ίδια λογική: Ένας οδικός χάρτης του Ιουλίου 2026 προβλέπει αρχικά 16 αεροσκάφη, από τα 100 που προβλέπονται στην επιστολή προθέσεων, με τα πρώτα τέσσερα να μπορούν να μεταβιβαστούν μόνο αφού οι Ουκρανοί πιλότοι και μηχανικοί ολοκληρώσουν την εκπαίδευσή τους. Η επιχειρησιακή χρήση τους στον ουκρανικό εναέριο χώρο συζητείται για το 2028-2029.
Η επισήμανση του Haddad, ότι δηλαδή τα αεροσκάφη θα πιλοτάρονται από Ουκρανούς και όχι Γάλλους πιλότους, συμβαδίζει με αυτό το σενάριο.
Τα συγκεκριμένα αεροσκάφη θα ήταν πιθανότατα πιο χρήσιμα κάνοντας αυτό που ήδη κάνουν τα F-16, αλλά με όπλα μεγαλύτερης εμβέλειας: Meteor και MICA για την αντιμετώπιση πυραύλων cruise και εχθρικών μαχητικών, καθώς και AASM Hammer για πλήγματα stand-off. Όλα αυτά θα μπορούσαν να εκτοξεύονται από θέσεις πίσω από την ουκρανική αεράμυνα.
Η χρησιμοποίησή τους για βαθιά διείσδυση θα μπορούσε να τα θέσει σε κίνδυνο, με τρόπο παρόμοιο με εκείνον που έχει οδηγήσει τη Ρωσία να αποφεύγει να ρισκάρει τα Su-57.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών